Schaduw kantoorplanten

Schaduwplanten zijn soorten die van nature groeien op plekken met weinig licht, zoals onder het bladerdak van een bos. Ze zijn gewend aan gefilterd of indirect zonlicht en kunnen daardoor uitstekend overleven in ruimtes met kunstlicht of schaduwrijke hoeken.

In tegenstelling tot zonminnende planten, raken schaduwplanten sneller beschadigd bij direct zonlicht. Ze verbranden of drogen uit wanneer ze te lang aan fel licht worden blootgesteld. 

Hoewel sommige planten, zoals de Rhapis (stokkenpalm), in de natuur soms in de volle zon te zien zijn, worden ze voor gebruik binnenshuis toch als schaduwplanten beschouwd. Dit komt doordat de planten die wij in huis plaatsen meestal jongere exemplaren zijn. In hun natuurlijke omgeving groeien deze jonge planten in de schaduw van grotere, volwassen soortgenoten. Doordat ze opgroeien in gefilterd licht, zijn ze gewend aan beschutte omstandigheden. Wanneer je deze kantoorplanten langzaam laat wennen aan meer licht, kunnen ze zich tot op zekere hoogte aanpassen aan zonrijkere omstandigheden.

Toch is het meestal niet aan te raden om ze in direct zonlicht te plaatsen: ze kunnen hun diepe, donkergroene kleur verliezen en een blekere of gelere tint krijgen.

Niet alle kantoorplanten zijn geschikt voor plekken met weinig licht. Sommige soorten gedijen prima in schaduwrijke omgevingen. Hieronder vind je een top 5 van planten die zich uitstekend thuis voelen op een donkere werkplek.

1. Rhapis
   De Rhapis excelsa is één van de meest schaduwbestendige kantoorplanten. Deze palm kan langdurig overleven bij een lage lichtintensiteit. Ook andere soorten, zoals de Rhapis humilis en Rhapis multifida, doen het goed in schaduwrijke omstandigheden en zijn bovendien bijzonder decoratief.
2. Dracaena
   Dracaena’s bestaan in vele varianten, maar vooral de soorten met diepgroene bladeren zijn ideaal voor minder verlichte ruimtes. Dracaena 'Janet Lind' en Dracaena 'Janet Craig' zijn uitstekende keuzes voor in de schaduw en vragen weinig onderhoud.
3. Caryota
   De Caryota mitis valt op door zijn bijzondere bladeren die doen denken aan een vissenstaart, vandaar de naam. Deze palm houdt absoluut niet van direct zonlicht en voelt zich het best in gefilterd licht of schaduw.
4. Aglaonema
   Zoek je een laagblijvende schaduwplant? Dan is Aglaonema een uitstekende optie. Vooral de groenkleurige varianten zoals Aglaonema 'Silver Bay' en Aglaonema 'Maria' zijn goed bestand tegen weinig licht. De kleurrijkere (rode) soorten zijn minder geschikt voor donkere plekken.  
5. Philodendron
   Voor wie houdt van grote, glanzende bladeren in donkere tinten, is de Philodendron 'Imperial Red' een prachtige keuze. Deze robuuste plant gedijt goed in schaduwrijke hoeken en voegt direct sfeer toe aan elke ruimte.

Donkergroene bladeren
Planten die goed gedijen in schaduwrijke omstandigheden hebben vaak diepgroene bladeren. Dit komt doordat ze meer chlorofyl (bladgroen) bevatten. Chlorofyl is verantwoordelijk voor het opvangen van licht en het omzetten ervan in energie via fotosynthese. Hoe meer chlorofyl een blad bevat, hoe efficiënter de plant met weinig licht omgaat.

Voorbeeld: Binnen één soort kan het verschil goed zichtbaar zijn. De Dracaena 'Janet Lind', met haar diepgroene bladeren, is veel beter bestand tegen schaduw dan de Dracaena 'Lemon Lime', die opvallende gele strepen bevat. Die lichtere delen bevatten minder chlorofyl en vangen dus minder licht op, wat de plant gevoeliger maakt voor donkere omgevingen.

Brede of grote bladeren
Deze helpen de plant om zoveel mogelijk licht te vangen in donkere omstandigheden. Denk aan planten zoals de Philodendron of Calathea.

Langzame groei
Veel schaduwplanten groeien trager, omdat ze zich hebben aangepast aan beperkte lichtomstandigheden.

Afstoffen
Voor schaduwplanten is elk beetje licht waardevol. Omdat ze op plekken staan waar de lichtintensiteit van nature al laag is, moeten ze optimaal gebruik maken van het beschikbare licht. Wanneer er stof op de bladeren ligt, wordt het licht deels geblokkeerd. Dit vermindert de effectiviteit van de fotosynthese, wat op den duur kan leiden tot een tragere groei en een minder gezonde plant.

Tip:
Neem eens per twee maanden de tijd om de bladeren voorzichtig af te nemen met een zachte, vochtige doek. Zo houd je het bladoppervlak schoon én de plant in topconditie.

Plaatsing
Zoals de naam al zegt, mogen schaduwplanten niet in direct zonlicht staan. Zet ze op een plek met indirect of diffuus licht. Te veel zonlicht kan de bladeren bleken of verbranden.

Water
Hoe donkerder de standplaats, hoe minder water de plant verbruikt. In de schaduw verdampt het vocht langzamer, waardoor de potgrond langer vochtig blijft. Geef pas opnieuw water wanneer de bovenlaag van de grond is opgedroogd. 

Voeding
Schaduwplanten groeien vaak langzaam, waardoor ze ook minder voedingsstoffen nodig hebben. In de lente en zomer kun je eventueel één keer per maand bijmesten met een lichte bladplantenvoeding. In de herfst en winter is bemesting meestal niet nodig.

Niet elke plek met daglicht is automatisch geschikt voor planten. Veel mensen overschatten hoeveel licht er op een bepaalde locatie binnenvalt. Schaduwplanten kunnen overleven bij weinig licht, maar ook voor hen geldt: licht is essentieel, al is het indirect. Hieronder vind je situaties die aangeven dat een plant zich in een schaduwrijke omgeving bevindt.

De plant staat voor een raam op het noorden
Noordramen ontvangen nauwelijks direct zonlicht. Zeker in de herfst en winter is het licht hier diffuus en beperkt. Een plant voor een noordraam staat dus praktisch altijd in schaduw.

De plant staat achter een object dat licht blokkeert
Als een plant achter een kast, bank of muurtje staat, komt er minder (of geen) direct licht op het bladoppervlak terecht. Zelfs bij een raam in de buurt kan dit zorgen voor een donkere standplaats.

De plant staat naast een raam in plaats van er recht voor
Licht komt recht naar binnen. Als een plant naast het raam staat, valt er minder licht op de bladeren dan wanneer hij er recht voor staat. Dit wordt vaak onderschat.

De plant staat verder van het raam dan de hoogte van het raam zelf
Een handige vuistregel: als de afstand tussen de plant en het raam groter is dan de hoogte van het raam, krijgt de plant waarschijnlijk te weinig licht. Bijvoorbeeld: bij een raam van 2,5 meter hoog, is alles verder dan 2,5 meter van dat raam schaduwgebied.

Het raam heeft zonwering of lichtfiltering
Gordijnen, jaloezieën, luxaflex (zie de foto links onder) of UV-filters op het glas kunnen tot wel 50–90% van het licht tegenhouden. Zelfs als de ruimte licht oogt voor mensen, is het lichtniveau voor planten dan te laag voor groei. 

Het binnenvallende licht wordt beperkt door obstakels buiten
Denk aan een overstek (zie de foto rechts onder) of balkon van de bovenburen, een grote boom of een gevel die het zonlicht blokkeert. Dit kan het beschikbare licht sterk verminderen, waardoor een schaduw plek ontstaat.